Zwężenie kanału kręgowego – zastanów się dwa razy, zanim poddasz się operacji

Bóle pleców są spowodowane najczęściej napięciem i nieprawidłową postawą. Współcześnie większość z nas żyje i pracuje nie dbając o zdrowie swoich pleców, a stres dodatkowo nasila dolegliwości. Drugim najczęstszym powodem bólu jest zwężenie kanału kręgowego. Występuje ono u 21% osób powyżej 65 roku życia. W materiale wskazano, jakie możliwości leczenia oferuje nowoczesna medycyna. Często przeprowadzane operacje są według najnowszych badań całkowicie zbędne.

Bóle pleców to jedne z nielicznych dolegliwości, które na starość zdarzają się rzadziej niż w młodości. Najwięcej przypadków takich dolegliwości występuje między 40 i 50 rokiem życia, a potem ta liczba maleje, między innymi z powodu zmniejszonego obciążenia zawodowego, ale także dlatego, że kręgosłup staje się trochę sztywniejszy i stabilniejszy.

Jednak jest jedna przyczyna bólu pleców, która na starość nie ustępuje, lecz wręcz gwałtownie się wzmaga. Jest to zwężenie kanału kręgowego, nazywane inaczej zespołem ciasnoty lub stenozą kanału kręgowego. O czym należy wiedzieć, gdy ból pleców wróci, po wielu latach, na starość.

Objawy zwężenia kanału kręgowego:

  • pierwsze wystąpienie bólu w wieku powyżej 60 lat

  • ból głęboko osadzony w lędźwiach

  • promieniowanie bólu odczuwane w tyle ud i pośladkach (przede wszystkim w czasie stania i chodzenia; nie występuję na ogół podczas jazdy na rowerze)

  • przykre odczucia w nogach (m.in. palenie, mrowienie, uczucie zimna, osłabienie czucia, tzw. wata pod stopami)

  • mrowienie w łydkach

Typowym objawem jest ustąpienie bólu, gdy osoba odczuwająca dolegliwości skłoni się do przodu. Daje to uciskanym nerwom więcej miejsca w kanale kręgosłupa.

Kto przy bólach nóg myśli o plecach?

Problem rodzi się w następujący sposób: kanał kręgowy jest tworzony przez kręgi kręgosłupa i w nim przebiega rdzeń (patrz rys. poniżej). Poprzez długoletnie obciążenie i nieprawidłową postawę mogą tworzyć się w tym wąskim kanale kościste złogi i narośla, które uciskają wrażliwe nerwy. Ból jest przez wielu lekarzy źle oceniany. Jest on bowiem z reguły związany z przykrym odczuciem w nogach. Często objawy te są podobne do objawów „choroby okien wystawowych” (chromanie przestankowe), przy której pacjenci z powodu zaburzeń krążenia w nogach nie mogą pokonywać dłuższych odcinków drogi. Jednak mimo wszystko występuje tutaj jedna wyraźna różnica. Podczas gdy przy chorobie okien wystawowych wystarczy się zatrzymać, to przy zwężeniu kanału kręgowego trzeba usiąść lub pochylić się w celu odciążenia kręgosłupa. Można jednak z reguły bez problemu jeździć na rowerze.

Tylko neurolog może postawić pewną diagnozę

Zdiagnozowanie zwężenia kanału kręgowego nie jest proste. Dlatego wielu pacjentów jest źle leczonych. Lekarze sprawdzają przy bólach pleców najpierw krążki międzykręgowe i nie szukają później innych przyczyn. Jasność daje dopiero tomografia komputerowa (TK) lub rezonans magnetyczny. W ten sposób można rozpoznać zwężenie w kanale. Do takich zwyrodnień kręgów dochodzi u 21% wszystkich ludzi powyżej 65 roku życia. Często pacjenci nie odczuwają przy tym żadnych dolegliwości.

W wielu przypadkach jednak nie każdy głęboko umiejscowiony w lędźwiach ból pleców musi wynikać ze zwężenia kanału kręgowego (nawet wtedy, gdy lekarz odkrył zwężenie podczas badania tomograficznego). Częściej przyczyna leży w mięśniach i stanach zapalnych. To, czy w rzeczywistości doszło do ucisku i uszkodzenia nerwów w rdzeniu kręgowym, może stwierdzić tylko neurolog za pomocą badania elektrofizjologicznego (na przykład elektromiografia, elektroneurografia).

Kiepski bilans: co druga operacja okazuje jest nietrafiona

Ponieważ diagnoza może nie być trafna, nie należy pochopnie decydować się na operację. Nie ma bowiem pewności, czy poszerzenie kanału kręgowego rzeczywiście pozbawi chorego bólu. W trakcie zabiegu odbarcza się kręgosłup – usuwa się struktury uciskające na elementy naczyniowo-nerwowe. Warto więc zasięgnąć opinii również u innego lekarza, ponieważ prawie połowa operacji nie przynosi poprawy – w wielu przypadkach dlatego, że diagnoza była nieprawidłowa.

Leczenie bólu bez operacji: co można zastosować:

  • leki uśmierzające ból i przeciwzapalne (diclofenac, ibuprofen)

  • środki rozluźniające mięśnie (tetrazepam, methocarbamol)

  • plastry przeciwbólowe zawierające opioidy lub wszczepiane małe pompy infuzyjne

  • elektroterapia (na przykład elektrostymulacja TENS)

  • ultradźwięki

  • terapia ciepłem (okłady z błota Fango zawierającego składniki mineralne, kąpiele)

  • terapia infiltracyjna z użyciem środków uśmierzających ból (na przykład blokady nerwów, terapia tzw. punktu spustowego)

  • gimnastyka (wzmacnianie mięśni)

  • akupunktura

  • gorsety ortopedyczne

Trudno powiedzieć, które z tych środków będą dla chorego właściwe. To zależy od natężenia bólu. Oczywiście, dużą zaletą leczenia zachowawczego jest to, że można je przerwać, jeśli nie przynosi rezultatów.

Ważne: usztywnienie kręgosłupa często nie pomaga!

Rozszerzenie kanału rdzenia kręgowego poprzez operację nazywane jest w słowniku medycznym dekompresją. U co drugiego pacjenta wykonuje się podczas niej tak zwaną fuzję. Sąsiadujące kręgi zostają połączone ze sobą metalowymi płytkami i śrubami, aby usztywnić kręgosłup. Jednakże dwa badania przeprowadzone w roku 2016 wykazały, że ten dodatkowy zabieg nie przynosi korzyści.

Dla przykładu, na uniwersytecie w Uppsali w Szwecji zoperowano około 250 pacjentów, stosując fuzję lub nie. Bóle ustąpiły tak samo, niezależnie od techniki operacji. Także wskaźnik niepowodzeń w leczeniu był tak samo wysoki. W obu grupach około 21% pacjentów w ciągu 6 lat ponownie musiało trafić pod skalpel.

Koci grzbiet na zwężenie kanału kręgowego

Przy zwężeniu kanału kręgowego można złagodzić ból i trochę rozciągnąć kręgosłup przez ćwiczenia.

  • Przyjmij pozycję na czworakach i połóż dłonie na podłodze.

  • Teraz oddychaj głęboko i rób koci grzbiet, głowa zwisa w dół.

  • Z wydechem opuszczaj plecy. Podnieś powoli głowę do góry.

Zrób to ćwiczenie około 10 razy jeden raz za drugim – do trzech razy dziennie.

Alternatywa: Jeśli klęczenie na podłodze jest zbyt męczące, możesz oprzeć ramiona na stole, podnosić i opuszczać plecy.

I jeszcze dobra rada na koniec – przy podejrzeniu zwężenia kanału kręgowego odradza się, by ktokolwiek dokonywał zabiegów „naprawiających kręgosłup” bez diagnostyki. Tym bardziej nie warto ufać komuś, kto obiecuje pomóc „na szybko”. Wcześniej bowiem powinno się zrobić przynajmniej zdjęcie rentgenowskie. Zmiany i deformacje kręgów wynikające z ich zużycia mogą podczas nastawiania poważnie uszkodzić naczynia krwionośne lub nerwy.

Dr Ulrich Fricke

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Zobacz także

Kuracja detoksykacyjna nie tylko dla cukrzyków

Pobierz »

Zdrowe plecy dzięki „super jedzeniu”

Pobierz »

Polecane artykuły