11 porad, dzięki którym zmniejszysz bolesne skutki dny moczanowej

prof. dr Thomas Wessinghage

prof. dr Thomas Wessinghage

15.10.2018 r.
11 porad, dzięki którym zmniejszysz bolesne skutki dny moczanowej

Dna moczanowa, artretyzm, podagra – to choroba metaboliczna prowadząca do stanu zapalnego. Jej przyczyną jest podwyższony przez dłuższy czas poziom kwasu moczowego we krwi. Z tego artykułu dowiesz się, jak mimo tej choroby prowadzić normalne życie.

Na chorobę cywilizacyjną, jaką jest dna moczanowa (łac. uricopathie), zapada coraz więcej mieszkańców krajów rozwiniętych. Dotyka ona około 950 tys. Niemców i blisko 500 tys. Polaków: częściej mężczyzn niż kobiet i raczej osoby starsze niż młodsze. Pierwszy atak podagry następuje zazwyczaj u mężczyzn w wieku między 40. a 60. rokiem życia. U kobiet ma to miejsce zazwyczaj po menopauzie, czyli w okolicy pięćdziesiątego roku życia.

Czy znasz sprawcę?

Jeżeli poziom kwasu moczowego w twojej krwi gwałtownie wzrasta, mogą tworzyć się kryształy, które później spowodują dotkliwy ból. A trzy najczęstsze przyczyny wzrostu kwasu moczowego w krwi to...

Przyczyna 1: Zbyt duża ilość puryn w Twojej codziennej diecie. Puryny to elementy jąder komórkowych, które są rozkładane do kwasu moczowego. Znajdują się one – w różnych ilościach – w produktach spożywczych pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Więcej jest ich w produktach wysokobiałkowych. Szczególnie bogate w nią są podroby, mięso i wędliny.

Przyczyna 2: Puryny są normalnym budulcem komórek Twojego ciała. Twój organizm każdego dnia tworzy nowe komórki, podczas gdy stare obumierają. Uwalniane są przy tym puryny, z których Twój organizm wytwarza kwas moczowy.

Przyczyna 3: Twoje nerki wydalają zbyt mało kwasu moczowego.

Dna moczanowa – wszystkiemu winne geny?

Rzeczywiście, dna moczanowa to choroba, która występuje rodzinnie. Około 98% pacjentów cierpi na nią w sposób dziedziczny (dna moczanowa pierwotna).

W takim wypadku nerki wydalają zbyt mało kwasu moczowego. Pojawienie się objawów dny moczanowej jest jednak wciąż mocno uzależnione od stylu życia i sposobu odżywiania się.

Dnę moczanową mogą spowodować również inne choroby lub przyjmowane leki (dna moczanowa wtórna). Jest to jednak o wiele rzadsza sytuacja. Może to mieć miejsce, gdy:

  • cierpisz na choroby, które powodują zmniejszone wydzielanie kwasu moczowego przez nerki (choroby nerek, cukrzyca typu II),

  • przyjmujesz środki przeczyszczające lub diuretyki, leki przeciwgruźlicze lub przeciwnowotworowe,

  • jesteś na drakońskiej diecie.

Do czego przyczyniają się wysokie wartości kwasu moczowego w Twoim organizmie?

Jeden decylitr ludzkiej krwi może zawierać maksymalnie 6 mg kwasu moczowego. Jeżeli ta wartość zostaje przekroczona, wytrącają się kryształy kwasu moczowego, które następnie mogą się odkładać w stawach i organach. Twoje ciało broni się przed tymi „ciałami obcymi” i wysyła z odsieczą białe krwinki. Odpowiedzią są niezwykle bolesne stany zapalne stawów – może dojść do ostrych ataków artretyzmu. Przypadłość ta dotyka najczęściej staw śródstopno-paliczkowy palucha lub śródręczno-paliczkowy kciuka, rzadziej stawy skokowe czy kolanowe.

Jak wygląda ostry napad dny moczanowej?

Najczęściej przychodzi nieoczekiwanie w nocy. W 60% dotyka stawu śródstopno-paliczkowego palucha, który robi się nabrzmiały, przybiera czerwono-fioletowy odcień, staje się gorący i bardzo boli. Takiego napadu nie da się przeoczyć, gdyż żadna z chorób stawów nie powoduje większych dolegliwości. Co ważne: podczas ostrego napadu dny w badaniu krwi nie są jeszcze widoczne kryształy kwasu moczowego, a jedynie podwyższone wskaźniki stanu zapalnego. Dopiero ponowne badania laboratoryjne mogą wykazać artretyzm, a zdjęcie rentgenowskie uszkodzenia, jakie dokonały się już w stawach.

Artretyzm uszkadza stawy

Artretyzm pojawia się początkowo zazwyczaj w w stawie śródstopno-paliczkowym.

Bolesne skutki choroby

Jeżeli nie podejmiesz żadnych działań, mających na celu obniżenie poziomu kwasu moczowego we krwi, napady mogą pojawiać się w coraz krótszych odstępach czasu. Stan zapalny może rozprzestrzeniać się na dalsze stawy, które pierwotnie nie były dotknięte chorobą. Typowe są złogi moczanowe w stawach palców, które powodują zniekształcenia i ból podczas ruchu. Kryształki mogą się gromadzić również w nerkach. Skutkiem tego mogą być kamienie nerkowe i uszkodzenia tego narządu (nerka dnawa, znaczne upośledzenie funkcji nerek).

Jedenaście złotych porad dotyczących zapobiegania i leczenia dny moczanowej

Bolesnym skutkom tej choroby można aktywnie przeciwdziałać. Istotne jest, aby dodatkowo nie obciążać organizmu purynami zawartymi w pożywieniu. Uda Ci się to dzięki poniższym poradom.

Porada 1: zrzuć nadwagę. To nie tylko odciąży stawy, ale może również zmniejszyć koncentrację kwasu moczowego w twojej krwi. Istotna jest również aktywność fizyczna: podkręci Twoje zapotrzebowanie energetyczne i korzystnie wpłynie na podwyższoną wartość kwasu moczowego. Tracisz 1-2 kg miesięcznie? Jeśli tak, to jesteś na dobrej drodze.

Porada 2: unikaj drakońskich diet. Podczas głodówki lub innych podobnie radykalnych diet Twój organizm wytwarza ciała ketonowe. Mogą one zablokować wydzielanie kwasu moczowego przez nerki i spowodować ostry napad dny moczanowej. Co więcej, restrykcyjne diety głodówkowe powodują nie tylko zmniejszanie tkanki tłuszczowej, ale i mięśniowej. To powoduje uwalnianie puryn, co dodatkowo podwyższa poziom kwasu moczowego we krwi.

Porada 3: Pij co najmniej 1,5-2 litry płynów dziennie. Niech to będzie przede wszystkim woda i niesłodzone herbatki owocowe i ziołowe. Przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów ułatwi pracę Twoim nerkom. Jednocześnie rozcieńczysz kwas moczowy w swojej krwi i zapobiegniesz tworzeniu się kamieni nerkowych.

Porada 4: Napij się wody przed pójściem spać. Tak zadbasz o rozrzedzenie nocnego moczu. Jeśli się mocno pocisz (sport, upał), pamiętaj o uzupełnieniu utraconych płynów.

Porada 5: Ostrożnie z piwem i alkoholem! Alkohol powoduje dwukrotny wzrost kwasu moczowego we krwi. Wzmaga jego wytwarzanie i blokuje jego wydzielanie przez nerki. Często po spożyciu dużej ilości alkoholu dochodzi do bolesnego ataku dny moczanowej. Szczególnie niebezpieczne jest tutaj piwo, które ze względu na zawarte drożdże jest bogate w puryny. Dobrą wiadomością jest jednak fakt, że często przytaczany zakaz picia kawy jest mitem. Kawa, kakao, herbata i czekolada mogą być spożywane przez pacjentów cierpiących na podagrę. Zawierają one tak zwaną purynę metylowaną, która nie jest przetwarzana do kwasu moczowego.

Porada 6: Konsekwentnie unikaj bogatych w puryny produktów spożywczych. Są to:

  • podroby, takie jak grasica, wątroba, nerki czy śledziona,

  • skóra drobiowa, wieprzowa i rybna,

  • szprotki, sardynki w oleju i sardele.

Porada 7: Ogranicz mięso i wędliny, gdyż zawierają one znaczne ilości puryn. Wystarczy, jeśli tygodniowo zjesz 300-600 g chudego mięsa lub wędliny, czyli na przykład 2-3 porcje mięsa po około 100-150 g i 2-3 porcje chudej wędliny.

Porada 8: Nie więcej niż dwie porcje ryby morskiej w tygodniu. Ryby również zawierają sporo puryn. Ryba morska dostarcza jednak Twojemu organizmowi koniecznego jodu i kwasów tłuszczowych omega-3. Mają one działanie przeciwzapalne i dobroczynny wpływ na poziom tłuszczów w Twojej krwi. Pozwól sobie na dwie małe porcje (70-100 g) bogatej w tłuszcze ryby, takiej jak łosoś czy makrela.

Porada 9: Właściwie wybieraj warzywa. Zboża, owoce, ziemniaki i warzywa zawierają relatywnie niewiele puryn. Ale uwaga, tutaj również znajdą się gatunki o znacznej jej zawartości: rośliny strączkowe (groszek, fasola, soczewica), kalafior, szpinak, soja oraz produkty na jej bazie.

Porada 10: Jedz produkty zawierające niewiele puryn. Jest to mleko i jego przetwory: jogurt, twaróg, ser, a także jaja. Jeżeli zastąpisz nimi mięso i wędliny, znacznie ograniczysz ilość spożywanych puryn.

Porada 11: Unikaj cukru owocowego. Podczas rozkładu cukru owocowego Twój organizm wytwarza we wzmożony sposób kwas moczowy. Problemem nie jest tutaj cukier jako taki, lecz ten z przemysłowo przetworzonych produktów spożywczych. Przemysł spożywczy chętnie upycha tani cukier w wielu produktach: napojach, jogurtach i wypiekach. Czytaj dokładnie skład każdego produktu i unikaj następujących składników: cukru owcowego, fruktozy, syropu glukozowo-fruktozowego, syropu cukru inwertowanego, słodu owocowego i syropu kukurydzianego.

Zawartość puryn w produktach spożywczych (w przeliczeniu na wytworzony kwas moczowy w mg)

O diecie ubogiej w puryny mówimy wówczas, gdy podaż kwasu moczowego nie przekracza 500 mg dziennie lub 3000 mg tygodniowo.

Produkt spożywczy (100 g)

Kwas moczowy (mg)

Produkt spożywczy (100 g)

Kwas moczowy (mg)

Grasica cielęca

1260

Groszek

86

Szprotki

804

Brokuły

78

Wątroba wołowa

554

Szpinak

57

Sardynki w oleju

480

Kalafior

50

Kura pieczona ze skórą

345

Zielona fasolka

38

Nerki wieprzowe

334

Ryż

33

Łosoś

163

Szparagi

25

Mięso wieprzowe

150

Ziemniaki

15

Szynka gotowana

131

Jabłka

14

Rolada wołowa

120

Pomidory

11

Kura pieczona bez skóry

120

Ser gouda

10

Słowa kluczowe:
artretyzmdna moczanowa

Tematyka

Znajdź nas na Facebook'u

Opinie naszych czytelników

wiper-pixel