Tak działa nasze "okno na świat"

Oczy to nasz najważniejszy narząd zmysłu. Przeczytaj, co się dzieje, gdy otwierasz oczy. Dzięki temu lepiej zrozumiesz, co dla Ciebie robi każdego dnia Twoje „centrum obserwacyjne” i jak może dojść do uszkodzenia funkcji oczu. Jest to istotne, aby rozumieć badania przeprowadzane przez okulistę oraz wiedzieć, kiedy i jak reagować, gdy ze wzrokiem dzieje się coś niepokojącego.

Bodźce wzrokowe przekształcane są w oczach w impulsy elektryczne. Na ich podstawie mózg tworzy trójwymiarowe obrazy. W sposób uproszczony możemy sobie wyobrazić nasze oczy jako kamery. Poniżej wyjaśnimy ich budowę i sposób działania.

 


Rogówka: chroni oczy i wiąże wiązki światła

Gałka oczna jest chroniona dookoła przez nieprzepuszczającą światła błonę – jak aparat fotograficzny przez plastikową obudowę. Tylko z przodu znajduje się część przezroczysta, którą możemy porównać z obiektywem kamery. Część ta składa się z rogówki (zewnętrzna sklepiona warstwa ochronna), przedniej komory oka, źrenicy, tęczówki i soczewki. Wpadające do oka wiązki światła są załamywane w taki sposób, dzięki któremu na siatkówce powstaje ostry obraz.

Tęczówka i źrenica: jak przesłona i obiektyw

Promienie światła wpadają przez źrenicę do wnętrza oka. Tęczówka jest zbudowana z włókien mięśniowych, ułożonych wokół źrenicy jak na okręgu. Ich struktura jest u każdego człowieka inna. Gdy źrenica zmienia swoją szerokość, tęczówka może się zwężać lub rozszerzać niczym przesłona aparatu fotograficznego: gdy światła jest dużo – zwęża się i tym samym wpuszcza go mniej do wnętrza oka, a przy zmroku rozszerza się, aby móc wpuścić więcej światła.

Soczewka: dokładne ustawienie bliży i dali

Bezpośrednio za źrenicą znajduje się soczewka – jej nazwa pochodzi od kształtu ziarna soczewicy. Zbudowana jest z klarownej, pozbawionej struktury substancji. To tutaj załamywana jest wiązka światła. Najmniejsze mięśnie – tak zwane mięśnie rzęskowe – dopasowują kształt soczewki w zależności od odległości obserwowanego przedmiotu do Twoich oczu. Za soczewką znajduje się ciało szkliste, które przesyła wiązkę światła dalej. Ciało szkliste jest wypełnione przejrzystą masą o żelowatej strukturze, przez którą wiązka światła swobodnie trafia do siatkówki.

Siatkówka: gdzie wiązka światła staje się impulsem

Ściana ciała szklistego jest „wyłożona” siatkówką – ultracienką, niezwykle wrażliwą na światło warstwą tkanki.

Zbudowana jest z milionów wrażliwych na światło komórek. Związane wiązki światła trafiają na siatkówkę i są tutaj przetwarzane w impulsy elektryczne. Najbardziej wrażliwym punktem siatkówki jest Makula Lutea (plamka żółta). To tutaj znajduje się także punkt najostrzejszego widzenia. Ostrość widzenia zmienia się z wiekiem.

Mózg: opracowuje obraz do perfekcji

Wynikiem załamania światła na rogówce i w soczewce jest obraz odwrócony do góry nogami, w odbiciu lustrzanym i w dodatku znacznie zmniejszony. Nerw wzrokowy przekazuje informacje do określonych obszarów w mózgu. Dopiero tam następuje „świadome widzenie”. Kora wzrokowa bierze się do pracy: na podstawie otrzymanych impulsów wytwarza spójny obraz trójwymiarowy. To, co nam się wydaje, że widzimy, to obraz komputerowy. Dopiero jego przetworzenie przez neurony kory mózgowej pozwala na stworzenie rozpoznawalnego dla nas obrazu.

Z tymi objawami odwiedź lekarza

Oczywiście podstawą profilaktyki zdrowotnej Twoich oczu są regularne kontrole okulistyczne. Jeżeli jednak między wizytami wystąpią poniższe objawy, koniecznie skontaktuj się z lekarzem lub przychodnią okulistyczną:

  • Nagła utrata widzenia (całkowita lub na krawędziach pola widzenia)
  • Obraz rozmyty, zamglony, zniekształcony
  • Nagle pojawiające się kręgi i kolorowe koła w polu widzenia
  • Błyski świetlne
  • W polu widzenia plamy o dużej wielkości, które mogą wyglądać jak latające muchy lub pajęczyna (może to oznaczać zmętnienie ciała szklistego)
  • Ból, zaczerwienienie, obrzęk oczu lub powiek.

Niebezpiecznymi chorobami oczu są naderwanie siatkówki lub jej odklejenie, jak również ostry atak jaskry. W takiej sytuacji, aby zapobiec długotrwałemu uszkodzeniu wzroku lub też jego całkowitej utracie, liczy się każda minuta.

W kolejnych częściach serii „Zdrowe oczy” powiemy, jak chronić się przed chorobami oczu, jak opóźniać ich postępowanie oraz jak skutecznie ćwiczyć oczy i utrzymać je w dobrym stanie!

Prof. dr med. Thomas Wessinghage

Tagi: oczy

Zaloguj się, aby dodać komentarz

Nie masz konta? Zarejestruj się »

Opinie czytelników

data:

Polecam

Ocena użytkownika:
4
Zgłoś naruszenie regulaminu

Zobacz także

Chora tarczyca – jak samodzielnie rozpoznać problem i świadomie wybrać leczenie

Pobierz »

Sposób na nadciśnienie krwi: Jak dostarczyć swojemu organizmowi potasu wraz z pożywieniem.

Pobierz »

Polecane artykuły